Alacağının tam tutarını dava açarken bilemeyen kişilerin en sık başvurduğu yollardan biri olan belirsiz alacak davası, 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun ile kaldırıldı. Aynı Kanun, kısmi davada talebin artırılmasını kolaylaştıran yeni bir hüküm getirdi.
Belirsiz alacak davası neydi?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesinde düzenlenen bu dava türünde davacı, alacağının miktarını dava açtığı anda tam olarak belirleyemiyorsa asgari bir tutar göstererek dava açabiliyor, yargılama sırasında miktar belli olduğunda talebini artırabiliyordu. İşçilik alacaklarında ve tazminat davalarında yaygın olarak kullanılıyordu.
Ne değişti?
- HMK'nın 107. maddesi yürürlükten kaldırıldı. 31 Temmuz 2026'dan itibaren yeni belirsiz alacak davası açılamıyor.
- Bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davaları hakkında eski hüküm uygulanmaya devam ediyor; görülmekte olan davalar bu değişiklikten etkilenmiyor.
Yerine ne geldi?
Kısmi davayı düzenleyen HMK'nın 109. maddesine yeni bir fıkra eklendi. Buna göre alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabiliyor. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılıyor.
Uygulamada nelere dikkat edilmeli?
- Artırım hakkı bir kez kullanılabilir. Bu nedenle talebin, bilirkişi raporu gibi alacağın miktarını ortaya koyan aşamalardan sonra ve doğru tutar üzerinden artırılması önem taşır.
- Süre sınırı vardır. Artırım ancak tahkikat sona erene kadar yapılabilir.
- Dava türü dilekçede açıkça belirtilmelidir. Alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği ve fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu dilekçeden anlaşılmalıdır.
- Harç tamamlanır. Artırılan kısım için harç ödenmesi gerekir.
- Islah hakkı ayrıdır. Talebin bu yolla artırılması ıslah niteliğinde değildir; ıslah hakkı ayrıca saklıdır.
Kimleri etkiliyor?
Değişiklik; kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai gibi işçilik alacakları, trafik ve iş kazası kaynaklı tazminatlar ile miktarı ancak bilirkişi incelemesiyle belirlenebilen ticari alacaklar gibi pek çok davayı ilgilendiriyor. Bu tür bir alacak için dava açmayı düşünenlerin, dava türünü ve talep tutarını yeni kurallara göre planlaması gerekiyor.
İşçilik alacaklarında hatırlatmalar
Fazla mesai, yıllık izin veya kıdem tazminatı gibi alacakların tutarı çoğu zaman dava açılırken kesin olarak bilinemez; hesap ancak tanıklar dinlendikten ve bilirkişi raporu alındıktan sonra netleşir. Bu nedenle değişiklik en çok işçilik davalarını etkilemektedir.
- İşçi veya işveren alacağı ile tazminat taleplerinde ve işe iade taleplerinde, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3).
- Kıdem tazminatına esas alınacak tavan tutarı, 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 dönemi için 73.729,87 TL olarak uygulanmaktadır.
- Kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti gibi alacaklarda beş yıllık zamanaşımı süresine dikkat edilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Av. Merve ERKOCA
Ankara Barosu'na kayıtlı avukat. ERKOCA HUKUK & DANIŞMANLIK bünyesinde gayrimenkul, ticaret ve icra hukuku başta olmak üzere bireylere ve şirketlere danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir.
