Sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmamış alacaklarda uygulanan kanuni faizin belirlenme yöntemi, 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun ile değişti. Kanuni faiz artık sabit bir oran değil; Merkez Bankası'nın reeskont oranına bağlı olarak belirleniyor.
Kanuni faiz nedir?
Borçlar Kanunu ve Ticaret Kanunu'na göre faiz ödenmesi gereken, ancak faiz oranının sözleşmeyle belirlenmediği durumlarda uygulanan orandır. Mahkeme kararlarında hükmedilen alacaklara, tazminatlara ve icra takiplerindeki pek çok alacağa bu oran üzerinden faiz işletilir. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da düzenlenir.
Önceki durum
Değişiklikten önce kanuni faiz sabit bir oran olarak belirleniyor ve Cumhurbaşkanı kararıyla değiştiriliyordu. Son olarak yıllık yüzde 24 uygulanıyordu. Enflasyonun yüksek seyrettiği dönemlerde bu oran, alacağını geç tahsil eden alacaklının kaybını karşılamaktan uzak kalıyordu.
Yeni hesaplama yöntemi
- Kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanır.
- 30 Haziran günü geçerli reeskont oranı, önceki yılın 31 Aralık günündeki orandan beş puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında bu yeni oran esas alınır.
- Oranın belirlenmesi için ayrıca bir Cumhurbaşkanı kararı gerekmez; oran, bir önceki yılın 31 Aralık tarihindeki reeskont oranına göre her yıl 1 Ocak'ta kendiliğinden belirlenir; 30 Haziran'daki reeskont oranı bu orandan en az beş puan farklıysa yılın ikinci yarısında yeni oran uygulanır.
Bu yönteme göre, 31 Temmuz 2026 itibarıyla uygulanan kanuni faiz oranı yıllık yüzde 31'dir.
Böylece oran, piyasa koşullarına göre yılda en fazla iki kez kendiliğinden güncellenen bir yapıya kavuştu.
Alacaklı ve borçlu açısından sonuçları
- Alacaklılar için: Reeskont oranının yüksek olduğu dönemlerde gecikmeden doğan kayıp, önceki sabit orana kıyasla daha iyi karşılanır.
- Borçlular için: Ödemeyi geciktirmenin maliyeti artar. Uzun süren davalarda ve icra takiplerinde işleyen faiz, borç tutarını önemli ölçüde yükseltebilir.
- Hesaplama: Faiz hesabında artık tek bir oran değil, dönemlere göre değişen oranlar dikkate alınmalıdır. 31 Temmuz 2026 öncesine ait dönemler için o tarihte yürürlükte olan oran, sonrası için yeni yönteme göre belirlenen oran uygulanır.
Ticari işlerde durum
Bu yazı yalnızca kanuni faizi konu almaktadır. Ticari işlerde alacaklının talep edebileceği avans faizi ile sözleşmeyle kararlaştırılan faizler ayrı hükümlere tabidir. Sözleşme hazırlarken faiz oranının ve temerrüt hâlinde uygulanacak faizin açıkça kararlaştırılması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları azaltır.
Pratik öneri
Ticari sözleşmelerinizde temerrüt faizini açıkça düzenlemek, fatura ve cari hesap mutabakatlarını düzenli yapmak, olası bir icra takibinde faiz hesabının ispatını kolaylaştırır.
Güncel oran, hesap tarihinde geçerli reeskont oranına göre belirlendiğinden, somut bir alacağın faizi hesaplanırken ilgili dönemin oranlarının ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Av. Merve ERKOCA
Ankara Barosu'na kayıtlı avukat. ERKOCA HUKUK & DANIŞMANLIK bünyesinde gayrimenkul, ticaret ve icra hukuku başta olmak üzere bireylere ve şirketlere danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir.